Türkiye, NATO’nun 27 Milyar Euroluk Yakıt Boru Hattı Yenileme Anlaşmasını Askıya Aldı
Ankara’nın uzlaşı metnine son anda itiraz etmesi, çok yıllı anlaşmanın eylül ayına kadar gecikmesine yol açabilir.
İki NATO diplomatına göre Türkiye, NATO’nun askeri yakıt boru hattı ağının 27 milyar euroluk modernizasyon planına destek vermeyi reddederek, anlaşma karşılığında taviz koparmaya yönelik son dakika girişiminde bulundu.
Diplomatların aktardığına göre Ankara, bu ay ülkeler arasında geçici bir uzlaşı sağlanmış olmasına rağmen, geçen hafta gerçekleştirilen NATO’nun 32 ülke büyükelçisinin toplantısında çok yıllı anlaşmayı onaylamadı.
Türkiye, anlaşmada kendi topraklarındaki projelere öncelikli finansman sağlanmadığı sürece desteğini vermeyeceğini bildirdi. Gizli müzakereler hakkında rahat konuşabilmeleri için isimleri açıklanmayan iki diplomat bu bilgileri paylaştı.
NATO ülkeleri şu anda, ittifakın 10 bin kilometre uzunluğundaki Soğuk Savaş döneminden kalma yakıt boru hattı ağını Batı Avrupa’dan doğu ve kuzeyde daha sonra ittifaka katılan üye ülkelere kadar genişletecek anlaşmayı sonuçlandırmak için yoğun müzakereler yürütüyor.
Bu adım, NATO’nun Rusya ile olası bir savaşa hazırlık çabalarının önemli bir parçası olarak görülüyor. Bu ay Ankara’da düzenlenen NATO Liderler Zirvesi’nde İttifak Genel Sekreteri Mark Rutte, anlaşmanın yakın zamanda tamamlanacağını ifade etmişti.
Gazetecilere konuşan Rutte, “Müttefikler, kuvvetlerimizin ihtiyaç duyduğu enerji tedarikini güvence altına almak amacıyla NATO’nun yakıt tedarik zincirini güçlendirmek için tarihi bir adım atıyor. Müttefikler ayrıntılar üzerinde çalışmayı sürdürürken, bu 27 milyar euroluk yatırımın mevcut yakıt depolama ve dağıtım altyapımızı modernize edeceğini biliyoruz.” dedi.
Buna rağmen diplomatlara göre Ankara, Türkiye topraklarındaki 21 projenin hızlandırılmış finansman kapsamına alınmaması halinde teklife onay vermeyeceğini bildirdi. Türkiye’nin bu talebi, modernizasyon programı kapsamında ayrılacak finansmanın en büyük bölümünün ilk beş yıl içinde dağıtılacak olmasından kaynaklanıyor.
Diplomatlardan biri, “Sadece kendi projelerinin öne çekilmesini istiyorlar; bu da diğer müttefiklerin daha olgunlaşmış projelerinin aleyhine oluyor. Elbette bu gecikmelerden en çok memnun olan taraf Rusya.” değerlendirmesinde bulundu.
NATO ülkeleri daha önce de anlaşmanın yüksek maliyeti konusunda görüş ayrılığı yaşamıştı. Diplomatların ifadesine göre bu proje, ittifak tarihindeki ortak bütçeyle finanse edilen en pahalı girişim olma özelliğini taşıyor.
Bazı ülkeler ise onlarca yıl sürecek yakıt altyapısı projelerine bağlı kalınacağı endişesini dile getirmişti.
Ancak özellikle NATO’nun doğu kanadındaki ülkelerin anlaşmanın hızla kabul edilmesi yönündeki baskıları sonucunda başkentler itirazlarını geri çekme konusunda uzlaşmıştı.
Diplomatlardan birine göre Türkiye’nin son hamlesi, boru hattının genişletilmesine ilişkin anlaşmanın, NATO büyükelçilerinin yaz arasının ardından yeniden toplanacağı eylül ayına kadar ertelenmesine neden olabilir.
Türkiye’nin NATO Daimi Temsilciliği konu hakkında yorum yapmayı reddetti. NATO ise medyanın ısrarlı sorularına karşılık, Genel Sekreter Mark Rutte’nin bu ay düzenlenen zirvede yakıt boru hattı anlaşmasına ilişkin yaptığı açıklamalara işaret etmekle yetindi.
Politico
