Slovenya, Eski Dışişleri Bakanının Üst Düzey AB Görevine Atanmasını İç Siyasi Anlaşmazlık Nedeniyle Engelledi
EPP’nin güç gösterisi, Tanja Fajon’un Afrika görevi için öne çıktığı pozisyonun Danimarkalı diplomata verilmesine yol açtı.
Slovenya hükümeti, ülkenin eski Dışişleri Bakanı Tanja Fajon’un Brüksel’deki Avrupa Dış Eylem Servisi (EEAS)bünyesinde üst düzey bir diplomatik göreve atanmasını engelledi.
Haziran ayına kadar görev yapan sosyal demokrat siyasetçi Fajon, Avrupa Birliği’nin Sahel Bölgesi Özel Temsilcisi olması için en güçlü aday olarak görülüyordu.
Ancak çarşamba günü AB büyükelçileri, bu görev için sıralamada ikinci sırada bulunan, Afrika konusunda geniş deneyime sahip Danimarkalı diplomat Birgitte Nygaard Markussen’ın atanmasını onayladı.
Fajon’un görevi alamamasının nedeni, Janez Janša liderliğindeki Slovenya’nın sağcı hükümetinin kendisine karşı yürüttüğü uzun süreli kampanya oldu.
Fajon’un yerine dışişleri bakanı olan Tone Kajzer, 12 Temmuz’da Kaja Kallas ile gerçekleştirdiği ikili görüşmede seçim sürecinin meşruiyetine ilişkin soru işaretleri dile getirdi.
Beş gün sonra Kajzer, Kallas’a, AB Konseyi’nin İrlanda Dönem Başkanlığı’na ve diğer AB dışişleri bakanlarına bir mektup göndererek Ljubljana’nın Fajon’u desteklemediğini vurguladı.
Resmi bir mektupta Kajzer, Slovenya’daki aday belirleme sürecinin "zaafa uğradığını" ve dürüstlük ile şeffaflık ilkelerinin gereklerini karşılamadığını yazdı.
Bir AB yetkilisine göre Kallas bunun üzerine Fajon’un adaylığını geri çekti ve üye devletlerden birinin bir adaya güçlü şekilde karşı çıkması durumunda izlenen standart prosedür doğrultusunda Nygaard Markussen’in adaylığına yöneldi.
Parti baskısı
Fajon’un adaylıktan çıkarılması, aynı zamanda Avrupa Birliği’nin en güçlü siyasi grubu olan Avrupa Halk Partisi’nin (EPP) bir güç gösterisi olarak da değerlendiriliyor.
Avrupa Parlamentosu’ndaki en kıdemli Sloven EPP milletvekili Romana Tomc, X platformunda yaptığı paylaşımda, EPP içinde müttefiklere sahip olmanın önemli olduğunu yazdı.
Ljubljana Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Faris Kočan, Kallas’ın EPP tarafından "baskı altına alındığını" ve süreç boyunca Fajon’u savunması gerektiğini söyledi.
Kočan, yaptığı açıklamada, "Eğer Avrupa diplomasisinin başındaysanız ve Fajon sizin bir numaralı adayınızsa, onu savunmanız gerekir, geri adım atmamanız gerekir." dedi.
Kočan ayrıca, Kallas’ın selefi Josep Borrell’in, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin önceki hükümette dışişleri bakanı olarak görev yapan Luigi Di Maio’nun 2023 yılında AB Körfez Özel Temsilcisi olarak atanmasına karşı çıkmasına rağmen Roma’dan gelen baskıya direnebildiğini hatırlattı.
Fajon’un mensubu olduğu Sosyal Demokrat Parti’den Avrupa Parlamentosu Üyesi Matjaž Nemec ise meselenin Kallas’ın karar alma biçimi olmadığını, asıl sorunun EPP’nin nüfuzunu kullanma yöntemi olduğunu söyledi.
Nemec, "Asıl soru, EPP’nin Janša’nın Slovenya sınırlarını aşarak Avrupa karar alma süreçlerine taşıdığı siyasi çatışma tarzını hoş görerek ya da destekleyerek, savunduğunu iddia ettiği değerlere hâlâ bağlı kalıp kalmadığıdır."ifadelerini kullandı.
Slovenya için kayıp
Slovenya Cumhurbaşkanı Nataša Pirc Musar, kararı "ülke adına büyük bir yenilgi" olarak nitelendirdi.
X hesabından yaptığı paylaşımda, özellikle Avrupa kurumlarında prestijli görevlere gelmesi nüfusunun küçüklüğü nedeniyle garanti olmayan bir ülke için ulusal çıkarların her şeyden önce gelmesi gerektiğini yazdı.
Fajon ise Sloven Delo gazetesine verdiği röportajda, Ljubljana yönetiminin Brüksel’de kendisine karşı lobi yürüttüğünü ve şahsını itibarsızlaştırmaya çalıştığını söyledi.
"Bence bu, uluslararası düzeyde üst düzey görevlerde çok az temsilcisi bulunan Slovenya için bir kayıptır." dedi.
Fajon ayrıca, Kajzer’den adaylığını destekleyeceğine dair güvence aldığını, ancak dışişleri bakanlığının bunu reddettiğini ifade etti.
Bu, Janez Janša’nın Brüksel’de yapılacak bir atamayı engellemeye çalıştığı ilk girişim değil. Janša, 2024 yılında da Marta Kos’un Slovenya’nın Avrupa Komisyonu üyesi olmasını başarısız bir şekilde engellemeye çalışmıştı.
Kočan, yaşanan tartışmanın, yakın zamanda aşırı sağla olan bağlantıları nedeniyle EPP grubundan ihraç edilen müttefiki Branko Grims’e rağmen Janša açısından siyasi bir kazanım anlamına geldiğini de söyledi.
Euractiv
