Veri merkezleri, hane halkının elektrik faturalarına yüzlerce avroluk ek yük bindirdi
Benzer bir durumun Avrupa genelinde de yaşanabileceği uyarısı yapıldı.
Irlanda’da hızla artan veri merkezleri geçen yıl ülkenin toplam elektriğinin yüzde 22’sini tüketti. Central Statistics Office verilerine göre bu oran, tüm şehir konutlarının toplam tüketiminden daha yüksek. Aynı oran ABD ve Birleşik Krallık’ta ise yaklaşık yüzde 6 seviyesinde.
Bu konuda hazırlatılan rapora göre veri merkezleri, 2015-2023 yılları arasında İrlanda ekonomisinden 715 milyon avro çekti ve hane halkı elektrik faturalarını ortalama kümülatif 360 avro artırdı.
Raporda, İrlandalı tüketicilerin elektrik faturaları üzerinden büyük teknoloji şirketlerini “gizli veri merkezi vergisi” ile sübvanse ettiği savunuldu.
Beyond Fossil Fuels temsilcisi Jill McArdle şöyle konuştu:
“İrlanda örneği Avrupa için bir uyarı olmalı: Büyük teknoloji şirketlerinin veri merkezlerini kontrolsüz biçimde büyütmesine izin vermek, ekonomi ve Avrupa’daki haneler üzerinde büyük dalga etkileri yaratacaktır. Fosil gazla birleştiğinde bu durum zehirli bir karışım oluşturuyor ve hâlihazırda enerji kriziyle mücadele eden insanların faturalarını daha da artırıyor.”
Veri merkezi sektörü temsilcileri ise bulgulara itiraz ederek sektörün ekonomiye katkı sağladığını savundu.
İrlanda hükümeti de veri merkezi genişlemesini genel olarak destekliyor ve bunları “teknoloji yoğun inovasyon ekonomimizin temel unsurlarından biri” olarak tanımlıyor. Hükümet, tüketiciler üzerinde gizli bir vergi oluştuğu iddiasını reddediyor.
Autonomous University of Barcelona bünyesindeki Çevre Bilimi ve Teknolojisi Enstitüsü’nde doktora sonrası araştırmacı olan ve raporu hazırlayan Seán Fearon, veri merkezlerinin yüksek, sürekli artan ve esnek olmayan elektrik talebinin, İrlanda enerji sisteminde doğal gazın fiyat belirlediği saatlerin sayısını artırdığını söyledi.
Fearon’a göre, rüzgâr enerjisinin güçlü olduğu dönemlerde fiyatlar düşebilirken, veri merkezlerinin yoğun talebi enerji şokları sırasında fiyat artışlarını daha da büyütüyor.
Rapora göre veri merkezi büyümesinin hızına bağlı olarak ortalama bir İrlanda hanesi 2025-2034 döneminde ek olarak 295 ila 644 avro arasında maliyetle karşılaşabilir. Bu da ülke genelinde toplam 633 milyon ila 1,43 milyar avroluk ek yük anlamına geliyor.
McArdle, Avrupa genelinde — özellikle yapay zekâ yatırımlarının etkisiyle — veri merkezlerinin çoğalması karşısında Avrupa Komisyonu’nun İrlanda örneğini dikkate alarak daha güçlü önlemler geliştirmesi gerektiğini söyledi.
“Yoğun seçmen baskısı altında olan Trump bile büyük teknoloji şirketlerinin kendi enerji faturalarını ödemesi gerektiğini kabul etti,” diyen McArdle, ekledi:
“Veri merkezlerinin ilave yenilenebilir enerji kaynaklarıyla çalıştırılması zorunlu tutulmazsa, Avrupa’yı oynak ve pahalı fosil gaz bağımlılığına kilitleyebilirler.”
Sektör temsilcileri ise raporu reddederek büyük enerji kullanıcılarının elektrik satın alma yöntemlerinin diğer tüketicilerden farklı olduğunu ve ekonomiye ciddi yatırım yaptıklarını savundu.
irlanda Dijital Sistemler Başkanı Maurice Mortell, veri merkezi yatırımcılarının son yıllarda 18 milyar avro yatırım yaptığını söyledi.
Irish Data Centre Supplier Alliance Başkanı Tom Parlon ise veri merkezlerinin kullanım oranlarına göre şebeke maliyetlerini ve ticari elektrik ücretlerini ödediğini belirtti.
Parlon’a göre veri merkezleri enerji ihtiyaçlarının yüzde 80’ini ek yenilenebilir enerji kapasitesinden karşılamak zorunda ve bu sistem Avrupa’daki en sıkı düzenleme konumunda. Ayrıca veri merkezlerinin İrlanda’nın kurumlar vergisi gelirlerinin büyük bölümünü sağladığını söyledi.
Parlon şu ifadeleri kullandı:
“Bu eşi görülmemiş vergi gelirleri, İrlanda devletinin kritik altyapı ve konut yatırımları yapmasına, aynı zamanda hane halkına yönelik doğrudan destekler ile iklim programlarını finanse etmesine imkân tanıyor.”
The Guardian
