İlaçla tedavi yöntemi mümkün değil
Beşiktaş'ta Dolmabahçe ve Çırağan Caddeleri'ndeki tarihi çınar ağaçlarını 'Çınar kanseri' hastalığına karşı bilimsel yöntemlerle korumaya yönelik tepe yükünü hafifletmek amacıyla kurumuş ağaçlarda İBB ekipleri tarafından budama çalışması gerçekleştirildi.
Beşiktaş'ta Dolmabahçe ve Çırağan Caddeleri'ndeki tarihi çınar ağaçlarını 'Çınar kanseri' hastalığına karşı bilimsel yöntemlerle korumaya yönelik tepe yükünü hafifletmek amacıyla kurumuş ağaçlarda İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ekipleri tarafından budama çalışması gerçekleştirildi.
İBB'den yapılan açıklamaya göre, çınar kanseri hastalığına yönelik ilk tespitler 2009 yılında yapılırken, bilimsel mücadele süreci 2012 yılında başlatıldı.
Çalışmaların, üniversitelerden akademisyenler ve ilgili kurumların görüşleri doğrultusunda aynı bilimsel esaslarla sürdürüldüğü belirtildi. Açıklamada, Haziran ve Temmuz 2025'te gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında yalnızca dikili-kuru durumdaki ağaçlarda tepe yükünü azaltmaya yönelik budama yapıldığı, canlı ve sağlıklı ağaçlara ise herhangi bir müdahalede bulunulmadığı ifade edildi.
İBB Park ve Bahçeler Daire Başkanlığı'nın, hastalığın sağlıklı ağaçlara yayılmasını önlemek ile araç ve yaya güvenliğini sağlamak amacıyla ilgili mevzuat doğrultusunda hareket ettiği kaydedildi.
Açıklamada, çınar kanserinin küresel ölçekte tedavisi bulunmayan bir hastalık olduğuna dikkat çekilerek, kuruyan ve alınması gereken ağaçların yerine hastalığa dayanıklı yeni ve yetişkin ağaçların dikileceği, böylece Dolmabahçe ve Çırağan caddelerinin tarihi ve ekolojik dokusunun korunmasının hedeflendiği bildirildi.
‘HASTALIKLA MÜCADELE KİMYASAL OLARAK MÜMKÜN DEĞİL’
İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi Bitki Hastalıkları uzmanı Abdullah Eser, "Ülkemizde çınar kanseri diye bilinen bir hastalık. Hastalığa sebep olan aslında bir mantar. İlk olarak yurt dışında Amerika’da görüldü, ardından Avrupa’ya geldi.
Avrupa’dan da ülkemizde gözüktü, maalesef 2010 yılında İstanbul’da görüldü. Hastalık ağaçlarda ölümle sonuçlanıyor. Ağaç zayıfsa, hastalık güçlüyse iki yılda, hastalık biraz daha zayıf kalıyorsa, ağaç güçlüyse 10 yıla kadar süren bir süreç. Hastalıkla mücadele şu an maalesef kimyasal olarak mümkün değil.
Bizim uyguladığımız yöntemler ağacın ömrünü uzatabiliyor ama sonunda ağaç maalesef ölüyor. İlaçla tedavi yöntemi mümkün değil. Sadece ağacın yaşam süresini ilaçlarla, koruma yöntemlerimizle uzatabiliyoruz. Hastalığın net bir şekilde gözlemlendiği ağaçlar, hızlı bir şekilde alandan çıkarılmalı.
Çünkü hastalığın tedavisi olmadığı için bu hastalığın diğer ağaçlara bulaşmasını engellemenin en iyi yolu ağacı alandan çıkarmak. Bunun da kendi yöntemleri var. Direkt ağacı kesip alandan çıkarmak bir çözüm değil.
Kestikten sonra ağacın köklerinin de alandan çıkarılması gerekiyor ve akabinde toprağın da ıslah edilmesi gerekiyor. En az 6 ay süreyle o toprağa herhangi bir şekilde bir dikim yapılmaması gerekiyor" dedi.
‘HASTALIK İLERLEDİĞİ SÜRECE AĞAÇLARDA DEVRİLMELER GÖZLEMLENİYOR’
Eser, "Devrilme riski var. En büyük de sıkıntımız bu. Bu ağaçlar hastalık ilerlediği sürece en fazla 10-15 yıl sonra ağaçlarda devrilmeler gözlemleniyor.
Çünkü kökler çürümeye başlıyor. Bu da insanlar için can sağlığı açısından büyük bir sıkıntı. Yapılan müdahalede ağaçların artık devrilmemesine yönelik bir müdahale yapılıyor. Ama bizim öncelikli olarak tercihimiz ağaçların direkt alandan çıkartılması.
Fırtına ve olumsuz hava koşullarında ağacın devrilme ihtimali artıyor. Ama buradaki asıl sıkıntı hastalık ağaçta ilerlediğinde çok basit bir şekilde fırtınaya, olumsuz hava şartına gerek kalmadan ağaç kendi kendine de devrilebiliyor. Ağaçta hastalık ilerlediğinde bu gözle de çok rahat görülebiliyor.
Vatandaşlarımızın hastalığın yoğun olarak gözlemlendiği ağaçlardan uzak durmasında fayda var. Çünkü ağaçlar bir anda devrildiği için büyük sıkıntılara sebebiyet verebilir. Farklı bir hastalık da olabilir, çınar kanseri de olabilir.
Ama genel olarak gövdede bozulmalar başladıysa, kabuk altında talaş gibi ince döküntüler başladıysa, ağacın gövdesinden siyah sızıntılar görülebiliyor, ağacın gövdesindeki renk farklılıkları göze çarpabiliyor. Bu ağaçlarda risk çok daha fazla.
Bu hastalık toprakta uzun süre, sporları yaşayabiliyor. Kesilen ağaçların, alandan çıkartılan ağaçların yerine diş budak gibi ıhlamur gibi bu hastalığa dirençli, bu hastalığın etkisi olmayan ağaçların getirilmesi ilk aşamada daha mantıklı” ifadelerini kullandı.
DHA
