“Ben burada pohpohlamak için yokum”

40 yıldır Thierry Monasse, Brüksel’deki büyük AB zirvelerinde ve toplantılarında liderleri fotoğraflıyor. 

Hiçbir şeyin şansa bırakılmadığı Brüksel’de, Monasse kariyerini tam da o “şansa kalan anlar” üzerine kurdu.

Monasse’ın sabahları, şehrin hayatının ve toplu taşımasının aksine tahmin edilebilir. Önce çay. Sonra kamera. Bu sıra değişmez.

Sabah ortasına gelindiğinde, Brüksel’de çoktan hareket halindedir: Avrupa Komisyonu brifinglerinden Justus Lipsius binası içindeki odalara ve lenslerle daha uzun hissedilen güvenlik kontrollerine kadar. 

Asıl iş ise ancak bundan sonra başlar — Brüksel’in izlenmekte olduğunu hatırladığı o bir anlık saniyede.

Monasse, Fransız devlet memurlarının çocuğu olarak Brüksel’de doğdu — ama hayatı bundan daha az köklü hissettiriyor. 

Üzerinde İskoç bir kazak, başında Kanada şapkasıyla oturuyor; Moldovalı bir garsonla Romence konuşuyor.

Keskin bir İtalyan espresso sipariş ediyor ve Bialetti kahve makinesiyle ilgili bir hikâyeye geçiyor.

Bu sahne uygun bir tablo çiziyor: biraz Brüksel, biraz hiçbir yer ve somehow hepsi kafeinle bir arada.

AB siyasetinin en tanınmış fotoğrafçılarından biri olma yolu hiç de ihtişamlı değildi. 

Küçük, sıradan bir dükkânda kamera satarak başladı; karanlık bir laboratuvarda saatlerce film banyo etti ve çoğu zaman geçinmek için ailesine güvendi.

Ancak daha sonra, kendi sözleriyle “gerçek bir fotoğrafçı” oldu.

Bugün, Getty’de 71 binden fazla fotoğrafı ve yaklaşık kırk yıllık deneyimi var. 

Başkanları, devlet başkanlarını, bakanları, büyükelçileri ve ayrıca Brexit veya Ukrayna’daki savaşın başlangıcı gibi AB siyasetinin önemli anlarını fotoğrafladı.

Hâlâ her gün çalışmaya çalışıyor. Onu tanıyanlara göre tatilde bile kamerasını nadiren yanında bırakıyor. Cumartesi günü buluştuğumuzda, yeni bir çekimden dönmüştü.

“Hayatta kalmak zor,” zamanla öğrenilen bir gerçek gibi. “Birisi olmak istediğinizde, bunun bir fikri vardır. Ama fikir, gerçek değildir.” diyor.

Özellikle Brüksel’de bu gerçek bazı bedellerle geliyor: güvencesizlik, kibir, rekabet. Ancak Monasse’ı farklı kılan, buna uyum sağlamayı inatla reddetmesi. 

Başkalarının “kötü” diyebileceği bir fotoğrafı silmiyor. Serbest çalışan bir fotoğrafçı olarak, “Ben burada pohpohlamak için değilim,” diyor. 

Bir keresinde bir Avrupa Parlamentosu üyesi ondan aylar önce yüklenen bir fotoğrafı kaldırmasını istemişti. Reddetti.

Çünkü Monasse için en iyi fotoğraf, içinde bir şeylerin olduğu, “yaşayan” fotoğraftır. “Olumlu ya da olumsuz — ama canlı.”

Ancak AB çevrelerinde güç, fazla farkında hale gelmiş durumda. Liderler geliyor, mesajlarını veriyor ve gidiyor. Her şey donuk, prova edilmiş ve güvenli. “Doğru,” diyor. “Ama fotoğraf ölü.”

Bu yüzden zamanının çoğunu senaryonun dışına taşan anları arayarak geçiriyor.

Bir keresinde AB dış politika şefi Kaja Kallas’ın İzlanda heyetiyle yaptığı bir toplantıyı hatırlıyor — aslında dağınık görünmemesi gereken türden bir buluşma. Bir noktada kabinesinden biri onu kenara çekmiş: “Sorun olur mu? Biraz kaotik,” demiş.

Monasse geri durmamış; fotoğrafı çekmiş ve Getty’ye göndermiş. Getty de ya kabul eder ya reddeder.

Ancak tüm bu yıllara rağmen, tarihe en yakın hissettiği an Brüksel’de olmadı. 1989’da Berlin’de, Berlin Duvarı önünde tek başına duran bir tekerlekli sandalyeyi fotoğrafladığı andı.

Onu tanıyanlar, çoğu zaman insani olmayan bir başkentte onun insani kalmayı başardığını söylüyor — ve bilinçaltında fotoğraflarında aradığı şey de bu. Bu insanlık, politik gündemle yaşayan bir foto muhabiri olmanın kişisel bedelini anlamlı kılıyor.

Monasse uzun zaman önce kendine şu soruyu sormuş: uzun çalışma saatleri ve tarihin büyük bir anını yakalamanın belirsizliği bu bedeli ödemeye değer mi?

Cevabı net: “Hayır. Bu bedeli ödemek istemiyorum.”

Çünkü dünya çapında yayılan sayısız fotoğrafına rağmen, kendisinin görünür olmasına pek ilgi duymuyor.

Bunu ikili bir yaşam olarak tanımlıyor: bir yanda AB hayatı — zirveler, uzun geceler ve kötü Wi-Fi bağlantıları; diğer yanda özel hayat — daha yavaş, arkadaşlarla dolu ve genellikle daha iyi beslenilen bir dünya. 

Bu ikinci hayatta Venezuelalı eşi Laura da var ve kimsenin mükemmel kadrajı ya da kimin kimin yanında durduğunu umursamadığı bir yaşam.

Monasse, çoğu zaman gri ve teknokratik olarak görülen bir şehri onlarca yıl fotoğrafladı ve bu değerlendirmeye tamamen karşı çıkmıyor.

Ama aynı zamanda Brüksel’in aslında görülebileceğini de biliyor. Sadece nerede durmanız gerektiğini bilmeniz yeterli.

Euractiv