İran ateşkesine rağmen AB ‘stagflasyon şoku’ riskiyle karşı karşıya
ABD ile İran arasındaki son ateşkese rağmen Avrupa Birliği, uzun süreli yüksek enflasyon ve düşük büyüme riskini hâlâ taşıyor.
Bu uyarı, AB’nin ekonomi şefi Valdis Dombrovskis’ten geldi.
Dombrovskis Perşembe günü yaptığı açıklamada, Çarşamba günü Pakistan’ın arabuluculuğunda sağlanan iki haftalık kırılgan ateşkesin çatışmada “çok ihtiyaç duyulan bir gerilim azaltımı” olduğunu söyledi.
Ancak Avrupa’nın “uzun vadeli görünümünün hâlâ derin bir belirsizlikle gölgelendiğini” belirtti.
Letonyalı komiser, Brüksel’de Avrupa Parlamentosu Ekonomik ve Parasal İşler Komitesi’nde yaptığı konuşmada, “Avrupa ekonomisi hâlâ bir stagflasyon şoku riski altında” dedi.
Küresel piyasaları sarsan ve İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasına yol açan savaşın, tedarik aksaklıkları kısa süreli olsa bile, AB büyümesini bu yıl 0,4 puan azaltabileceğini ve enflasyonu %1 artırabileceğini söyledi.
Ancak daha “ciddi” aksaklıkların yaşanması durumunda, bu etkinin daha büyük olabileceğini belirten Dombrovskis, 2026 ve 2027 yıllarında AB’nin GSYH’sinin %0,6 düşebileceğini ve fiyatların 1,5 puan artabileceğini ifade etti.
Bu öngörülen etkiler, önümüzdeki birkaç yıl içinde AB büyümesinin neredeyse durma noktasına gelmesine ve enflasyonun Avrupa Merkez Bankası’nın %2 hedefinin oldukça üzerine çıkmasına yol açabilir.
Brüksel’in Kasım ayında yayımlanan son tahminine göre, 2026’da AB büyümesi %1,4 ve enflasyon %2,1 olarak öngörülürken, 2027’de üretim ve fiyatlarda 0,1 puanlık artış bekleniyordu.
Dombrovskis’in açıklamaları, Perşembe sabahı petrol fiyatlarının yükselmesi ve Avrupa borsalarının düşmesiyle aynı zamana denk geldi.
Bunun nedeni ise İsrail’in Lübnan’daki süren savaşının ateşkesi bozabileceğine dair endişelerdi.
ABD ve İsrail, Lübnan’ın ateşkes anlaşması kapsamında olmadığını savunurken, Tahran bu iddiaya sert şekilde karşı çıkıyor ve Lübnan’daki çatışmalar durmazsa anlaşmadan çekilmekle tehdit ediyor.
AB’nin dış politika şefi Kaja Kallas da Perşembe günü ateşkesin “Lübnan’ı da kapsaması gerektiğini” söyledi.
Endişeleri artıran bir diğer gelişmede ise Donald Trump, Perşembe günü sosyal medyada yaptığı paylaşımda ABD askerleri ve askeri ekipmanının, Washington ile Tahran arasında “gerçek bir anlaşma” sağlanana kadar Orta Doğu’da kalacağını yazdı.
Anlaşmanın sürdürülebilirliğine dair kaygılara rağmen, küresel petrol göstergesi Brent ham petrolü Perşembe sabahı varil başına 98 dolardan işlem gördü.
Bu, ateşkes öncesindeki 110 dolarlık seviyenin altında olsa da savaş öncesine göre hâlâ %40 daha yüksek.
Deutsche Bank analistleri ise “24 saat öncesine kıyasla piyasa stresi önemli ölçüde azaldı; ateşkes haberi ve gerilimin düşeceğine dair umutlar daha fazla iyimserlik yarattı” değerlendirmesinde bulundu.
Euractiv
