AB, Yunanistan'ın Direncine Rağmen Rusya'ya Yönelik Yumuşatılmış Yaptırım Paketinde Anlaştı
Fransa, İtalya, Almanya ve Portekiz de Rusya üzerindeki baskıyı artırmayı amaçlayan yaptırım önlemlerinin yumuşatılmasına katkıda bulundu.
AB üyesi ülkeler, Rusya'ya yönelik önemli ölçüde yumuşatılmış yeni bir yaptırım paketi üzerinde anlaşmaya vardı. Böylece, birçok ülkenin kendi ulusal çıkarlarını korumak amacıyla muafiyet talep ettiği uzun müzakereler sona erdi.
AB büyükelçileri, Avrupa Komisyonu'nun 9 Haziran'da teklifini sunmasından bu yana devam eden çıkmazı aşarak, Perşembe sabahı Birliğin 21. yaptırım paketini onayladı.
Görüşmeler son ana kadar sürerken, denizcilik sektörünü korumaya yönelik muafiyetler talep eden Yunanistan, anlaşmaya direnen son ülke oldu.
Atina, aralarında Yunan LNG taşımacılık şirketi Dynagas'ın da bulunduğu şirketlerin Rus sıvılaştırılmış doğal gazını (LNG) AB dışındaki ülkelere taşımaya devam edebilmesine olanak sağlayacak bir muafiyet istedi.
İrlanda'nın arabuluculuğunda sağlanan uzlaşma kapsamında hükümetler; şirketlerin Rus LNG'sini üçüncü ülkelere taşımasına izin veren yenilenebilir bir yıllık muafiyet, bu düzenlemenin her yıl gözden geçirilmesi ve G7'nin Rus petrolü için uyguladığı fiyat tavanında 12 ay boyunca herhangi bir değişiklik yapılmaması konusunda anlaşmaya vardı. Bu bilgi, müzakerelere katılan çok sayıda diplomat tarafından doğrulandı.
Bununla birlikte uzlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için AB'nin 27 üye ülkesinin tamamının resmi onayı gerekiyor.
Petrol fiyat tavanı
AB hükümetleri, G7'nin Rus petrolüne yönelik mevcut fiyat tavanının dondurulmasına ilişkin sürenin Perşembe günü sona erecek olması nedeniyle çıkmazı çözmek için yoğun çaba harcadı.
Geçen hafta AB başkentleri, anlaşmaya varılabilmesi için süreyi uzatma kararı almış, ardından da Yunanistan'a LNG taşımacılığına devam etmesine izin verilmesi karşılığında fiyat tavanının daha uzun süre dondurulmasını kabul etmesi yönünde baskı yapmıştı.
Avrupa Komisyonu başlangıçta 6 aylık bir dondurma süresi önermişti. Bu uygulama, belirli bir fiyat seviyesinin üzerinde ham petrol satan Rus tankerlerine AB şirketlerinin hizmet vermesini yasaklıyor.
Anlaşmaya varılamaması halinde, fiyat tavanı otomatik olarak varil başına 58 dolara yükselecek, bu da mevcut 44 dolarlık seviyenin üzerine çıkacağı için Kremlin'e Rus petrol ihracatından daha fazla gelir elde etme imkânı sağlayacak beklenmedik bir kazanç yaratabilecekti.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Ukrayna askeri alanda ivme kazanırken, yaptırımlarımız Rusya'nın savaş ekonomisinin temellerini zayıflatmaya devam ediyor."
Von der Leyen, petrol fiyat tavanının bir yıl süreyle dondurulmasının, "Rus savaş makinesinin piyasa şoklarından faydalanmasını engelleyeceğini" de sözlerine ekledi.
Diplomatların başlangıçta Birliğin şimdiye kadarki en iddialı yaptırım paketlerinden biri olarak tanımladığı paket, müzakerelerin ardından önemli ölçüde yumuşatılmış bir hale geldi.
Baltık ülkelerinin, Rus askerlerinin AB'ye girişinin tamamen yasaklanmasına yönelik girişimi; Fransa, İtalya ve Yunanistan'ın itirazları sonucunda büyük ölçüde sulandırıldı.
Sonuçta yasak yalnızca kısa süreli vizelerle sınırlandırıldı ve yaptırım kriteri, savaşa genel katılım yerine yalnızca doğrudan çatışmalara veya askeri operasyonlara katılım şeklinde daraltıldı.
Müzakereler ayrıca, Avusturya'nın, Raiffeisen Bank International'ın Rusya'daki hukuki davalardan kaynaklanan zararlarını telafi edebilmesi amacıyla dondurulmuş Rus varlıklarına erişmesine izin verilmesi yönündeki ısrarı nedeniyle haftalarca gecikti.
Bu konu nihayetinde yaptırım metninin hukuki gerekçeler bölümüne taşındı ve üye ülkeler konuyu daha sonra yeniden değerlendirme konusunda anlaşmaya vardı.
Almanya, Polonya ve Portekiz'in itirazları nedeniyle Rus balık ürünlerinin ithalatının aşamalı olarak sona erdirilmesine yönelik planlar da büyük ölçüde geri çekildi.
Öte yandan Bulgaristan, Moskova Ortodoks Kilisesi Patriği Kirill'e yaptırım uygulanmasına yönelik girişimleri engelledi ve böylece Kirill'in yaptırım listesinden çıkarılmasını sağladı.
Tüm bu tavizlere rağmen yaptırım paketi kapsamında yaklaşık 250 yeni kişi ve kuruluş daha yaptırım listesine alındı.
Euractiv
